14 września 2026

Gminne Dożynki Tarnowo Podgórne 2026

481958366_627872116865211_8193066897676713111_n

Gmina Tarnowo Podgórne serdecznie zachęca mieszkańców do udziału w tegorocznych Gminnych Dożynkach, które odbędą się 5 września 2026 roku o godzinie 14:00 w Lusowie.

Gospodarze wydarzenia – Wójt Tadeusz Czajka, Ksiądz Proboszcz Rafał Pleszewa oraz Sołtysi Gminy Tarnowo Podgórne – przygotowali bogaty program łączący tradycję z integracją lokalnej społeczności.

W programie imprezy:

14:00 – msza święta

15:00 – korowód i obrzęd dożynkowy

16:20 – Młodzieżowa Orkiestra Dęta Gminy Tarnowo Podgórne

16:55 – ZPiT Lusowiacy

17:20 – GYM STAR

17:35 – Maciej Skonieczny

17:45 – Szkoła Tańca Woman’s Art.

18:10 – Chór Promyki

19:10 – DJ LUKIBEAT

Gmina Tarnowo Podgórne zachęca wszystkich do wspólnego świętowania tego wyjątkowego święta plonów. Współorganizatorem wydarzenia jest również Gminny Ośrodek Kultury Sezam.

Korzenie, ewolucja i symbolika dożynek – skąd wzięło się dawne Święto Plonów?

Dożynki, w polskiej tradycji ludowej nazywane również wyżynkami, obżynkami, wieńcowym lub świętem okrężnym, stanowią jeden z najstarszych i najbardziej zakorzenionych w rodzimej kulturze obrzędów agrarnych. Ich rodowód sięga zamierzchłych czasów pogańskich, kiedy to słowiańskie i bałtyckie plemiona celebrowały zakończenie żniw jako kluczowy moment w rocznym cyklu przyrody. W dawnych wierzeniach ludowych proces zbierania plonów napełniał rolników lękiem przed gniewem duchów pól – wierzono bowiem, że duch zboża ucieka przed kosą i schroni się w ostatnim skoszonym kłosie. Z tego powodu na każdym polu pozostawiano kępę niepokaszonych zbóż, z której formowano ozdobny snop, nazywany potocznie „przepiórką”, „pępkiem” lub „babą”. Snop ten symbolizował nie tylko zamknięcie ciężkiej pracy, ale przede wszystkim siłę witalną i gwarancję przyszłorocznych zbiorów.

Przełom w historii dożynek nastąpił wraz z rozwojem gospodarki folwarczno-dworskiej w okresie nowożytnym, głównie od XVI wieku. Wówczas to właściciele majątków ziemskich przejęli inicjatywę organizowania wielkich uroczystości dla żniwiarzy i służby folwarcznej, które miały charakter zarówno integracyjny, jak i dziękczynny za pomyślnie ukończone żniwa. Centralnym punktem tych wydarzeń stało się uroczyście wnoszone do dworu dzieło sztuki ludowej – bogato pleciony wieniec dożynkowy, udekorowany wstążkami, jarzębiną, kwiatami oraz owocami. Właściciel majątku przyjmował wieniec z rąk przodownicy i przodownika żniw, co symbolicznie pieczętowało zakończenie najtrudniejszego okresu polowych prac.

Wiek XIX i XX przyniósł kolejne przeobrażenia, w ramach których dawne rytuały pogańskie i dworskie zostały trwale połączone z tradycją chrześcijańską. Dożynki zyskały charakter dziękczynnej mszy świętej, podczas której święci się wieńce i kosze z tegorocznymi plonami, owocami ziemi oraz bochenkami chleba wypieczonego z nowej mąki. Dziś to barwne święto nie tylko pielęgnuje pamięć o dawnych przodkach i lokalnym folklorze, ale również integruje społeczności wiejskie oraz miejskie, przypominając o trudzie rolniczej pracy i szacunku do chleba.

Bibliografia i rzetelne źródła historyczne:

  1. Gloger, Zygmunt. Encyklopedia staropolska ilustrowana. Tom IV, Wydawnictwo G. Gebethnera i Spółki, Warszawa 1903 (hasła: Przepiórka, Obżynki).
  2. Kolberg, Oskar. Lud. Jego zwyczaje, sposób życia, mowa, podania, przysłowia, obrzędy, gusła, zabawy, pieśni, muzyka i tańce. Tom IX: Wielkskie Księstow Poznańskie, Drukarnia J. Bergera, Warszawa 1875.
  3. Bystroń, Jan Stanisław. Dzieje obyczajów w dawnej Polsce. Wiek XVI–XVIII. Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1976.
  4. Instytut Skrzynki – Szlak Kulinarny „Smaki Powiatu Poznańskiego”, Tradycje i zwyczaje dożynkowe w Wielkopolsce (artykuł historyczno-etnograficzny publikowany na portalu instytutskrzynki.pl).
  5. Wielkopolska Izba Rolnicza, Dożynki – tradycja, symbolika i współczesność świętowania plonów (materiał źródłowy wir.org.pl).

O autorze