Kontrole źródeł ogrzewania. Co naprawdę mówią przepisy?

Wyjaśniamy najczęstsze wątpliwości

Zapowiedź kontroli domowych źródeł ogrzewania na terenie Gminy Tarnowo Podgórne wywołała wiele pytań i komentarzy mieszkańców. Wśród najczęściej poruszanych tematów pojawiają się kwestie dotyczące palenia drewnem, uprawnień kontrolerów, obowiązków właścicieli nieruchomości oraz zasad prowadzenia kontroli.

Poniżej przedstawiamy odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.

Dlaczego gmina prowadzi kontrole?

Kontrole nie są nowym rozwiązaniem ani działaniem podejmowanym wyłącznie z inicjatywy samorządu. Obowiązek sprawowania kontroli przestrzegania przepisów dotyczących ochrony środowiska wynika z art. 379 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska.

Na terenie województwa wielkopolskiego obowiązuje również uchwała antysmogowa Sejmiku Województwa Wielkopolskiego, która określa wymagania dotyczące eksploatacji urządzeń grzewczych oraz terminy wymiany kotłów niespełniających odpowiednich norm emisyjnych.

Celem kontroli jest przede wszystkim ograniczenie spalania odpadów, poprawa jakości powietrza oraz egzekwowanie obowiązujących przepisów.

Czy można palić drewnem?

Tak.

Polskie przepisy nie zabraniają ogrzewania domu drewnem. Powinno ono jednak być spalane wyłącznie w urządzeniu przystosowanym do tego rodzaju paliwa.

Eksperci zalecają stosowanie drewna odpowiednio wysuszonego (sezonowanego), ponieważ jego spalanie jest bardziej efektywne, powoduje mniejszą emisję zanieczyszczeń oraz ogranicza osadzanie się sadzy w przewodzie kominowym.

Czy można palić drewnem z własnego sadu lub ogrodu?

Tak.

Naturalne drewno pochodzące z własnego sadu, ogrodu lub działki może być wykorzystywane jako opał, jeżeli urządzenie grzewcze jest przeznaczone do spalania drewna.

Nie jest wymagane posiadanie świadectwa jakości dla drewna pozyskanego na własne potrzeby z własnej nieruchomości.

Czego nie wolno spalać?

Przepisy jednoznacznie zabraniają spalania odpadów w domowych piecach i kotłach.

Dotyczy to między innymi:

• tworzyw sztucznych,
• butelek PET,
• folii,
• opon,
• odzieży i tekstyliów,
• płyt MDF,
• płyt wiórowych,
• płyt OSB,
• sklejki,
• starych mebli,
• drewna malowanego,
• drewna lakierowanego,
• drewna impregnowanego,
• innych odpadów zawierających kleje, lakiery lub żywice.

Spalanie takich materiałów powoduje emisję substancji szkodliwych dla zdrowia i środowiska, w tym dioksyn, furanów oraz pyłów zawieszonych.

Fakty i mity

Można palić:

• naturalnym drewnem,
• drewnem z własnego sadu lub ogrodu,
• pelletem spełniającym wymagania jakościowe,
• paliwem przewidzianym przez producenta urządzenia grzewczego.

Nie można palić:

• odpadami komunalnymi,
• plastikami,
• meblami,
• płytami MDF,
• płytami OSB,
• płytami wiórowymi,
• drewnem impregnowanym,
• drewnem malowanym,
• drewnem lakierowanym,
• oponami,
• tekstyliami.

Czy trzeba posiadać świadectwo jakości paliwa?

To zależy od rodzaju stosowanego paliwa.

Świadectwa jakości dotyczą paliw stałych wprowadzanych do obrotu, takich jak węgiel czy pellet.

Jeżeli paliwo zostało zakupione u sprzedawcy, warto zachować dokument zakupu oraz – jeżeli został wydany – dokument potwierdzający jego jakość.

Natomiast drewno pochodzące z własnej posesji lub sadu nie jest paliwem handlowym, dlatego właściciel nie otrzymuje świadectwa jakości.

Czym jest „kopciuch”?

To określenie potoczne.

Najczęściej odnosi się do pozaklasowych kotłów na paliwa stałe, które nie spełniają wymagań emisyjnych określonych w obowiązujących przepisach.

Nie oznacza to jednak, że każdy piec lub kocioł opalany drewnem czy węglem jest nielegalny. O tym decydują jego parametry techniczne oraz przepisy uchwały antysmogowej obowiązującej w danym województwie.

Czy kontroler może wejść na posesję?

Tak.

Na podstawie art. 379 ustawy – Prawo ochrony środowiska osoby upoważnione przez właściwy organ mogą przeprowadzać kontrole przestrzegania przepisów dotyczących ochrony środowiska.

Przed rozpoczęciem kontroli powinny okazać:

• imienne upoważnienie,
• dokument potwierdzający tożsamość.

Jakie prawa ma właściciel nieruchomości?

Podczas kontroli mieszkaniec ma prawo:

• poprosić o okazanie upoważnienia,
• zweryfikować tożsamość kontrolujących,
• poznać zakres prowadzonej kontroli,
• zapoznać się z treścią sporządzonego protokołu,
• zgłosić uwagi do protokołu.

Kontrola powinna być prowadzona wyłącznie w zakresie wynikającym z obowiązujących przepisów oraz udzielonego upoważnienia.

Czy kontroler może przeszukać cały dom?

Nie.

Celem kontroli jest sprawdzenie sposobu ogrzewania budynku oraz przestrzegania przepisów dotyczących ochrony środowiska.

Kontrola obejmuje przede wszystkim:

• urządzenie grzewcze,
• pomieszczenie, w którym się ono znajduje,
• rodzaj stosowanego paliwa,
• miejsce przechowywania opału.

W uzasadnionych przypadkach, jeżeli zachodzą przesłanki wynikające z prowadzonych czynności, możliwe jest również wykonanie dokumentacji fotograficznej lub pobranie próbek do badań zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Czy trzeba wpuścić kontrolujących?

Osoby przeprowadzające kontrolę działają na podstawie przepisów ustawy – Prawo ochrony środowiska.

Właściciel nieruchomości ma obowiązek umożliwić przeprowadzenie czynności kontrolnych osobom posiadającym stosowne upoważnienie.

Jednocześnie kontrolujący są zobowiązani do działania zgodnie z przepisami oraz wyłącznie w zakresie udzielonych im uprawnień.

Co grozi za spalanie odpadów?

Spalanie odpadów w domowych urządzeniach grzewczych jest niezgodne z obowiązującymi przepisami.

W zależności od rodzaju stwierdzonego naruszenia możliwe jest zastosowanie środków przewidzianych przez prawo, w tym pouczenia, mandatu karnego lub skierowania sprawy do właściwego sądu.

Najczęściej zadawane pytania

Czy mogę palić drewnem?
Tak, jeżeli urządzenie grzewcze jest przystosowane do spalania drewna.

Czy mogę palić drewnem z własnego sadu?
Tak.

Czy mogę spalić stare meble?
Nie.

Czy mogę spalić płyty meblowe lub MDF?
Nie.

Czy mogę palić pelletem?
Tak, jeżeli urządzenie jest do tego przystosowane, a paliwo spełnia wymagania jakościowe.

Czy kontroler może wejść bez upoważnienia?
Nie. Powinien okazać imienne upoważnienie oraz dokument potwierdzający tożsamość.

Dlaczego to ważne?

Domowe źródła ogrzewania mają znaczący wpływ na jakość powietrza, zwłaszcza w sezonie grzewczym. Spalanie odpadów powoduje emisję toksycznych substancji, które mogą negatywnie oddziaływać zarówno na zdrowie mieszkańców, jak i na środowisko.

Przepisy dotyczące jakości paliw oraz sposobu eksploatacji urządzeń grzewczych mają na celu ograniczenie tzw. niskiej emisji i poprawę jakości powietrza.

Podstawa prawna

• art. 379 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz.U. z późn. zm.),
• ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t.j. Dz.U. z późn. zm.),
• ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw (t.j. Dz.U. z późn. zm.),
• uchwała Nr XXXIX/941/17 Sejmiku Województwa Wielkopolskiego z dnia 18 grudnia 2017 r. w sprawie wprowadzenia na obszarze województwa wielkopolskiego ograniczeń lub zakazów w zakresie eksploatacji instalacji, w których następuje spalanie paliw (uchwała antysmogowa).

O autorze